Khi doanh nghiệp mở rộng quy mô kinh doanh sang tỉnh, thành phố khác hoặc cần tăng thị phần tại địa phương, việc thành lập chi nhánh là lựa chọn phổ biến. Tuy nhiên, theo Luật Doanh nghiệp 2020 sửa đổi năm 2025, chi nhánh có thể đăng ký theo hai hình thức:
-
Chi nhánh hạch toán phụ thuộc
-
Chi nhánh hạch toán độc lập
Vậy hai hình thức này có điểm gì giống và khác nhau? Doanh nghiệp nên lựa chọn mô hình nào để phù hợp với chiến lược kinh doanh? Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ và đưa ra quyết định chính xác.
Nội dung bài viết
1. Chi nhánh là gì theo quy định pháp luật?
Theo khoản 1 Điều 44 Luật Doanh nghiệp 2020:
“Chi nhánh là đơn vị phụ thuộc của doanh nghiệp, có nhiệm vụ thực hiện toàn bộ hoặc một phần chức năng của doanh nghiệp, kể cả chức năng đại diện theo ủy quyền.”
Điều này có nghĩa: Chi nhánh không có tư cách pháp nhân riêng, nhưng được phép kinh doanh, ký hợp đồng và xuất hóa đơn theo ủy quyền từ công ty mẹ.
2. Phân loại chi nhánh theo hình thức hạch toán
Có hai loại chi nhánh phổ biến:
| Loại hình chi nhánh | Hạch toán phụ thuộc | Hạch toán độc lập |
|---|---|---|
| Tư cách pháp lý | Không có tư cách pháp lý riêng | Không có tư cách pháp lý riêng |
| Mã số thuế | Dùng mã số thuế phụ thuộc | Có mã số thuế 13 số riêng |
| Kế toán | Hạch toán chung với công ty mẹ | Hạch toán như doanh nghiệp mini |
| Xuất hóa đơn | Dùng hóa đơn của công ty mẹ | Có thể phát hành hóa đơn riêng |
| Kê khai thuế | Gộp chung về trụ sở chính hoặc khai theo địa phương | Khai và nộp thuế độc lập |
| Lợi nhuận | Không tách riêng | Có thể tách riêng |
3. Chi nhánh hạch toán phụ thuộc
Đặc điểm
-
Phụ thuộc hoàn toàn vào doanh nghiệp mẹ
-
Chi phí và doanh thu được gộp chung khi báo cáo thuế
-
Không bắt buộc báo cáo tài chính riêng
Ưu điểm
-
Thủ tục thuế đơn giản
-
Dễ quản lý và thống nhất tài chính
-
Phù hợp doanh nghiệp mới mở rộng hoặc mô hình bán hàng văn phòng đại diện kiêm kho
Nhược điểm
-
Không linh hoạt về tài chính và hóa đơn
-
Khó đánh giá hiệu quả kinh doanh riêng từng chi nhánh
4. Chi nhánh hạch toán độc lập
Đặc điểm
-
Có mã số thuế riêng (13 số)
-
Xuất hóa đơn điện tử riêng
-
Có thể đăng ký chế độ kế toán riêng và khai thuế riêng
Ưu điểm
-
Tự chủ tài chính và kế toán
-
Thuận lợi trong mô hình thương mại, sản xuất, phân phối lớn
-
Dễ đánh giá hiệu quả từng chi nhánh
Nhược điểm
-
Quy trình thuế, kế toán phức tạp
-
Phải lập báo cáo tài chính riêng
-
Chi phí vận hành cao hơn
5. So sánh chi tiết hai loại hình chi nhánh
| Tiêu chí | Hạch toán phụ thuộc | Hạch toán độc lập |
|---|---|---|
| Xuất hóa đơn | Có thể dùng hóa đơn của công ty mẹ | Có hóa đơn riêng |
| Thuế GTGT | Khai theo công ty mẹ hoặc tại địa phương | Tự khai và nộp |
| Thuế TNDN | Nộp chung về trụ sở chính | Tự quyết toán theo chi nhánh |
| Thuế TNCN | Có thể đăng ký khấu trừ tại chi nhánh | Chi nhánh khai riêng |
| Báo cáo tài chính | Không bắt buộc | Bắt buộc |
6. Nên chọn mô hình nào cho doanh nghiệp?
| Trường hợp doanh nghiệp | Hình thức phù hợp |
|---|---|
| Mở kho hàng, showroom, chi nhánh nhỏ, dịch vụ văn phòng | 👉 Hạch toán phụ thuộc |
| Mở nhà máy, chi nhánh lớn, hoạt động thương mại–dịch vụ độc lập | 👉 Hạch toán độc lập |
| Doanh nghiệp đang thử nghiệm thị trường | 👉 Hạch toán phụ thuộc |
| Doanh nghiệp muốn tách lợi nhuận các chi nhánh | 👉 Hạch toán độc lập |
7. Dịch vụ tư vấn thành lập chi nhánh của Việt Luật
Việt Luật hỗ trợ:
-
Tư vấn lựa chọn mô hình phù hợp
-
Soạn hồ sơ và nộp tại Sở tài chính
-
Đăng ký hóa đơn điện tử, chữ ký số, thuế ban đầu
-
Hỗ trợ kê khai thuế cho chi nhánh
📞 Hotline: 0968.29.33.66
📧 Email: congtyvietluathanoi@gmail.com
FAQ – Câu hỏi thường gặp
1. Chi nhánh hạch toán phụ thuộc có xuất hóa đơn được không?
✔ Có, nhưng phải sử dụng hóa đơn của công ty mẹ hoặc đăng ký sử dụng hóa đơn riêng theo mã thuế phụ thuộc.
2. Chi nhánh độc lập có bắt buộc báo cáo tài chính riêng không?
✔ Có.
3. Có thể chuyển từ phụ thuộc sang độc lập không?
✔ Có. Doanh nghiệp có thể thay đổi loại hình bằng thủ tục điều chỉnh thông tin đăng ký doanh nghiệp.
